ILBANK MAHALLE TASARIM YARIŞMA PROJESİ - EŞDEĞER 1.'LİK ÖDÜLÜ

Kentsel | Peyzaj | Rekreasyon | Yarışma

2017, Adana  TR

toplam tasarım alanı : 2.000.000 m²

Mahalle No:1, Adana üzerinde geliştirilmiş geleneksel değerleri modern yaşantıya uyarlayan, sürdürülebilir ve enerji verimliliği ilkelerini benimseyen bir mahalle modelidir. Değişen zamanın koşullarına ayak uydururken bir yandan eskide kalmış, bellekte yer edinmiş mimari imgeleri ve yaşantıya ait izleri mahalle bünyesinde yaşatmayı amaçlamıştır. Karma kullanım alanlarının çeşitlendirilmesiyle karşılaşma alanları arttırılmış, kentin tabakalaşmış insan tipolojisine yönelik temas yüzeyleri oluşturulmuştur. Bu alanlar ile birlikte mekansal algıya dayalı toplumsal birlikteliklerin kurgulanması amaçlanmıştır. Doğal kaynakların akılcı kullanılması ve yenilenebilir enerji kullanımına yönelik çözümler üretilmiştir. Bu kapsamda bisiklet yolu ve tramvay yolunun, mahalle ölçeğinde ve bu pilot mahalle modelinin yayılmasıya birlikte diğer mahallelerle birleşmiş kent bütününde bir aks olarak devam etmesi amaçlanmıştır.

Adana’nın kentsel donatıları incelendiğinde başlıca donatıların kent merkezinde küçük  bir çekirdek alan içerisinde konumlandığı görülmektedir. Bu da konut alanlarının donatılara olan erişiminin zayıf kalmasına neden olmaktadır. Mahalle No:1’de Mahalle ölçeğine uygun şekilde tasarlanan kentsel donatıların; konut ile birlikte çalışan, erişimi kolay ve mahallede yaşayan insanların sosyolojik ve fizyolojik gereksinimlerine cevap verecek şekilde konumlanması ve çeşitlenmesi amaçlanmıştır.

‘Omurga’ Mahalle No:1’in ana kurgusunu oluşturan, yayalaştırılmış yeşil bir aks olarak mahalle için tasarlanmış gridal düzeni kesen kurguyla mahalleyi diğer mahallelere bağlayacak bir sistemin yapı taşını oluşturmaktadır.

 

Mekansal üst kurguda yeşil sistem; birbiriyle ilişkili, değişken yoğunluklu ve en önemlisi bütüncül bir anlayış içerisinde, birbirine bağlanarak devam eden bir senaryo ile kurgulanmıştır. Alanın güneydoğusunda bulunan dere yatağının, genişletilip saçaklanma alanıyla birlikte bir arboretum olarak tasarlanması öngörülmüştür. Arboretum, hem Adana ve çevresine özgü odunsu bitkilerin yetiştirilip sergileneceği bir bahçe olarak çalışacak hem de yağmur suyu yönetimi için bulunduğu eğimlenme sayesinde önemli bir rol oynayacaktır. Arazinin kuzeyinde bulunan eğimli tepede Adana’ya ait yetişen ve doğal yayılan, kendi ekosistemini kendi seyrinde yaratabilecek ve devam ettirebilecek endemik türlerin yer aldığı bir tabiat parkı önerilmiştir. Adana’da meyve ve sebze yetiştiriciliği yaygındır ve kente özgün bir değer olarak ortaya çıkmaktadır. Omurga-Arboretum ve Tabiat Parkı’nı birbirine bağlayan yeşil akslarda meyvelik ve çayır alanlarına yer verilmiştir. 

Sürdürülebilir konut avlu sistemi tüm mahallelerde genel olarak aynı formda ve aynı sınırlarda devam etmektedir. Bu avlulu konut sistemleri birbirleriyle yapı adası düzleminde bir araya gelir ve iki konut yapı adasını ya bir yayalaştırılmış dar sokak kurgusu ya da bir ana arter birbirinden ayırır. Adana’nın en önemli geleneksel mimari öğelerinden biri olan ‘avlu’, Mahalle No:1’ de total bir mekan anlayışıyla yorumlanmış ve komşuluk ilişkilerini geliştiren bir karşılaşma arayüzü olarak kurgulanmıştır.

 

Bölgede yenilenebilir enerji olarak kullanılabilecek en önemli enerji kaynağı güneş enerjisidir. Bu nedenle kentsel elemanlarda ve konut yapı adalarında güneş panellerine yer verilmiştir.

 

Gerek bölgenin kurak oluşu gerek su kaynaklarının günden güne azalmasından ötürü su kullanım verimliliği mahalle modeli için oldukça önemli bir unsurdur. Bu sebeple konut yapı adalarında gri su kullanımı, yağmur suyu yönetimini akılcı bir şekilde sağlayacak çözümlerin geliştirilmesine yönelik tasarım hamleleri önem kazanmıştır.